Chứng rối loạn tiền đình

Chứng rối loạn tiền đình, đông y gọi là “Huyễn Vựng”. Là một chứng chứ không phải là một tên bệnh – Rất nhiều loại bệnh có thể gây nên: “Đầu quay cuồng xây sẩm mắt hoa đen, hoặc cảm thấy trong ngực muốn nôn thậm chí tim rung động run rẩy, có cảm giác chóng mặt như người bị say sóng, mắt thấy có vật bay động trước mặt, hoặc nhìn thấy một vật là hai – có thể bồng bềnh, chân dẫm xuống đất có khi không biết, có khi nhìn hàng cây trước mặt thấy chuyển động như nhiễu vô tuyến, hoặc dập dềnh khi lên khi xuống, có người nằm gối cao đầu mà cảm thấy như đầu bị chúc xuống. Có khi bị ngã nhào”.

Tóm lại chứng Huyễn Vựng là đầu quay cuồng chuếnh choáng, mắt hoa đen xây sẩm mà Tây y gọi là rối loạn tiền đình – Chứng này đời xưa đã chữa từ lâu, song nhiều người có nhiều lập luận khác nhau, người cho rằng hỏa, người cho vì đờm, người cho vì hư v.v… Nay tôi đem kinh nghiệm bản thân chữa trị, qui nạp cho hệ thống, những điều nên theo, những thuyết nên bỏ, giúp cho người mới bước vào đời làm thuốc có phương hướng sẵn sàng, đỡ phải đáy bể mò kim, chỉ mong làm sao mọi người bị bệnh này mau chóng lành bệnh, những mong được góp phần nhỏ bé của mình vào lâu đài khoa học của đất nước ngàn năm vãn vật này.

  • DẪN KINH NGHĨA: SÁCH CÓ NÓI VỀ RỐI LOẠN TIỀN ĐÌNH

1- Thiên khẩu vấn có nói: “Khí ở trên không đủ nên não không đầy, tai ù kêu, đầu nghiên ngả quay cuồng mắt hoa đen”. Câu này có ý nói do não không đủ do khí hư.

2- Thiên kinh mạch nói: “Mạch đốc thực thì xương sống mạnh, mạch đốc hư thì đầu nặng lay lắc. Năm khí âm đều tuyệt thì hệ mắt chuyển, chuyển thì mắt chao đảo, chao đảo thì “chí chết trước, “chí” chết trước thì một ngày rưỡi sẽ chết” câu này ý nói do thận hư và khí hư.

4- Lục nguyên chính kỷ đại luận nói: “Nếu mộc bị uất phát ra nặng thì tai ù kêu mắt chuyển, không nhận biết ai, hay đột ngột ngã nhào”. Câu này ý nói do can bị uất.

5- Trực chỉ phương nói: “Dâm dục quá độ, người bệnh thận không có thể nạp khí về nguồn, khiến mọi khí ngược chạy lên trên, đó là “Huyễn vậng” sinh ra từ khí hư vậy”. Lại nói: “nôn máu, băng huyết, lậu (rò rỉ) ra máu, người có bệnh can không thể thu nhiếp khí doanh, khiến mọi huyết lỗi đường đi càn, đó là “Huyễn vậng” sinh ra do huyết hư vậy”.

Danh từ đông y Huyễn là tròng mắt hôn hoa nhìn không rõ ràng, vậng là vận chuyển, “đầu vậng mục huyễn” là đầu quay cuồng mắt hôn hoa không rõ vậy.

6- Đới thị chứng trị yếu quyết nói: “Có chứng đầu phong trong tai thường kêu, trên đầu như có tiếng chim sẽ gõ, đó không thể gọi là hư, đó là đầu não ghé phong mà sinh ra vậy. Có chứng “Huyễn vậng” nặng, ngẩng đầu là nhà chuyển, mắt thường thấy hoa đen, thường như có vật bay động, hoặc thấy một vật là hai”. Đó là nói chứng trạng của rối loạn tiền đình, do đầu não ghé có phong.

7- Y học chính truyền họ Ngu nói: “… người khi hư béo trắng, thấp đờm trệ họng ở trên, âm hóa dấy ở dưới, đó là đờm kiêm có hư hỏa, xung ngược lên đầu mắt, chính khí không thể thắng được địch, cho nên hốt nhiên mắt thấy hoa đen như ngồi trong thuyền mà tròng trành chuếnh choáng vậy” câu này nói “Huyễn vậng” có chứng trạng như trên do thấp đờm và âm hỏa gây ra.

8- Nội kinh nói: “Mọi thứ phong xây xẩm đều thuộc can. Quyết âm là tạng của phong mộc, quyết âm phong mộc là nơi ở của tướng hỏa. Phong cùng hỏa đều thuộc dương mà chủ động, hai cái động cùng bác kích nhau thì sinh ra chuyển động quay cuồng”. Câu này nói cái hình tượng của chứng “Huyễn vậng” cái gốc để sinh ra “Huyễn vậng” là phong mộc và tướng hỏa.

9- Hải luận nói: “Biển tủy không đủ thì não chuyển tai ù kêu, chân đau, mặt mắt xây sẩm, trễ nải công việc, đây là nói bệnh ở trên mà gốc ở dưới”.

10- Hải Thượng Lãn Ông cho rằng: Đại ý không ngoài chữ hoa, âm huyết của hậu thiên hư thì hỏa động lên, chân thủy của tiên thiên suy thì hỏa bốc lên. Còn các phương thư chia ra phong, hàn, thử thấp, đờm sinh ra.

11- Thánh tễ tổng lục nói: “Huyễn vậng là do khí hư sợ, trong người bẩm thụ không đầy đủ, dương khí không thể lên đến não, phong tà dễ vào cùng khí cùng nổi lên”. Câu này ý nói do dương khí không đầy đủ, khí hư gây nên rối loạn tiền đình.

Chứng rối loạn tiền đình
Chứng rối loạn tiền đình
  • NAY XÉT:

Trọng cảnh lấy đờm ẩm gây nên “Huyễn vậng” là chủ yếu – ông Đan Khê tôn theo thuyết của Hà Gian bảo “Không đờm không thể thành “Huyễn”, không hỏa không thể thành “Vậng”. Nội kinh nói: “Tính hư sinh Huyễn” – Lại nói: “Thận hư thì đầu nặng lay lắc, Biển tủy không đủ thì não chuyển tai ù…”. Mọi thuyết tôi dẫn chứng sơ qua ở trên thấy rằng không giống nhau, nay xét ra chẳng qua khác đường nhưng ý cũng về một chỗ. Mộc động thì sinh phong, phong sinh mà hỏa bốc, cho nên ông Hà Gian lấy phong hỏa mà lập luận. Phong sinh tất ghé vào thế mộc mà khắc thổ, thổ bị bệnh thì tích tụ chất dịch mà thành đờm, cho nên Trọng Cảnh lấy đờm ẩm mà lập luận. Đan Khê lấy đờm hỏa mà lập luận vậy. Xét kỹ thấy Thận là mẹ gan, thận chủ chứa tinh, tinh hư thì não rỗng não rỗng thì quay chuyển mà tai ù, cho nên nội kinh lấy tinh hư tủy hải (biến tủy) không đủ mà lập luận vậy. Nói hư là nói gốc bệnh hư – nói thực là nói hình tượng bệnh – Kỳ thực vẫn là nhất quán vậy – Vì “Huyễn vậng” chỉ là một chứng trạng mà không phải là một tên bệnh, rất nhiều bệnh có thể dẫn đến chứng trạng “Huyễn vậng” mà Tây y gọi là rối loạn tiền đình. Xem như Tế sinh phương nói: “Chứng “Huyễn vậng” nên chia ra nguyên nhân trong và ngoài… lục dâm, ngoại cảm, thất tình nội thương đều có thể dẫn đến chứng đó”. Do đó có thể thấy phạm vi nó bao quát rất rộng. Nay chia ra:

Nguyên nhân bệnh – Bệnh lý sinh lý – Chứng trạng.

Chẩn đoán – Cách chữa – Dự toán tiên lượng.

Bài viết tương tự

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *